Een jaar met Vlier

Dit moet wel de meest waarheidsgetrouwe reclameslogan ooit zijn: “Vlier wordt onderschat”

“Al die verschillende soorten planten leren kennen, hoe begin je daaraan?” Het is een vraag die me vaak wordt gesteld. Mijn antwoord is meestal: “Wel, begin met eentje. Kies een plant die veel voorkomt, ook dicht in jouw buurt. Een plant met veel gebruiksmogelijkheden. En vergezel die, een jaar lang.”

Eén van de prachtige planten waarmee je dat makkelijk kunt doen, is de vlier. Groeit zowat overal, herbergt een hele wereld aan volksverhalen en legendes (boeken zijn erover volgeschreven), kan dienen als voedselplant en als verfmiddel. Je kunt er bovendien even goed speelgoed mee maken, als middeltjes die je gezondheid op peil houden. Het is een plant die je kunt ruiken, smaken, betasten,… En het is ook een schoolvoorbeeld van hoe verschillende plantendelen heel andere inhoudsstoffen kunnen bevatten, die elk in hun specifiek jaargetijde worden geoogst.

Een mens doet er goed aan af en toe zijn eigen adviezen op te volgen, en zodoende dacht ik op het eind van de vorige winter, toen de eerste vlierblaadjes ontloken: “Ja, die vlier, in haar gezelschap wil ik nog wel eens een heel jaar lang vertoeven”. Want denk nooit dat je een plant helemaal kent. Ik kan de flesjes vlierbessensiroop en het aantal vlierbloesempannenkoeken die ik bereidde al niet meer tellen, en toch was het afgelopen jaar weer een openbaring voor me.

Enkele weken geleden, toen het sneeuwde, moest ik ineens glimlachen… er had zowaar iemand het donsdeken van Vrouw Holle uitgeschud! Ik kon het niet laten het sprookje van Vrouw Holle nog eens opnieuw te vertellen. Een blik op de keukenkast en de schouw vertelde me dat het een vruchtbaar vlierjaar was geweest: planken vol vlierbereidingen lachten me tegemoet. Tinctuur van de bloesems, gedroogde bloesemthee, siropen van de bessen en bloesems, bessenconfituur, vlierbladolie en -zalf, klakkebuizen, lapjes vliergekleurde stof, vlierfluitjes voor flierefluiters,…

Windfluitje vervaardigd uit vlierhout

En meteen begon ik te dromen en te mijmeren. Over de vlierbloesems die ik in Friesland had geplukt in een prachtige permacultuurtuin. Hoe ik samen met een wonderlijke vriendin liedjes had gezongen voor de bessen die we plukten. De fluitjes die we bij het water van de takken probeerden te maken, poging na poging, tot er professionele hulp uit de lucht kwam gevallen en we tot een vlierfluitje kwamen dat vogels zo goed nabootst, dat zelfs de katten er het noorden bij kwijtraakten.

Maar vooral: hoe ik bij het rijpen van de bessen wist dat ik in verwachting was, en hoe onze tweeling geboren zal worden bij het ontluiken van de vlierbloesems… Ja, dat jaar met Vrouw Holle, het was een vruchtbaar jaar…